Fort Kudelstaart: Jachthaven en militair erfgoed

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Het is 23 september 1923 – de invasie van fort Kudelstaart, schilderachtig aan den plassen gelegen fort begint. De kwartiermakers zijn aangekomen en haasten, na zich wat te hebben opgefrischt, naar het poortgebouw (het is vannacht vroeg dag geweest voor velen: het 3e bataljon van het 1e regiment marcheerde om 5 uur uit het kamp bij Laren, 45 K.M., een behoorlijke marsch dus).
Zoo juist kwam het 25e landweerbataljon per boot van Amsterdam aan. De troep zat zich lekker in het zonnetje te klapstoelen en op banken aan dek te koesteren. Vlug werd ontscheept en aangetreden, de zware ransel met mantel er omheen wat naar boven geduwd. Alles ging zeer bedaard en ordelijk, de enkele bewegingen voor den afmarsch gingen vlot, de slag zat er alweer in.
Een oogenblik later weer een boot, dit keer een compagnie landweervesting. Tegelijk trok over de ophaalbrug het derde bataljon van het 7e met slaande trom het fort binnen. Het werd bij het afhalen der inkwartieringsbiljetten door een kinematograaf opgenomen.

Kudelstaart
Op bezoek bij Jachthaven Fort Kudelstaart aan de Westeinderplassen, is het goed voorstelbaar dat in die tijd het er inderdaad zo aan toe ging. Het decor van deze jachthaven is uniek. Een militair erfgoed als havenkantoor en bomvrije bastions als toiletgebouw.
Fort Kudelstaart behoort tot de stelling van Amsterdam. In 1896 werd het grondwerk uitgevoerd; 75.000m3 veen werd weggegraven en 200.000m3 zand gestort. Na 9 jaar inklinken kon het stenen fort worden gebouwd. Van hieruit kon nu de achterliggende polder onder water worden gezet, in vaktermen, inunderen. De truc was om zo’n 15 tot 50 cm water in de polder te laten. Paard en wagen zakken dan weg en voor de meeste boten is dat te ondiep. Zwaarbewapende tuindersvletten zaaiden vervolgens verderf onder de vijand die hulpeloos verkommerde in het moeras.
Maar ja, toen kwamen er vliegtuigen en werd het fort een vredelievende jachthaven. Tot 1967 lag er nog wel munitie maar sindsdien vinden zo’n 150 boten er een veilige ligplaats. Watersporters zijn nette mensen en ook passanten betalen keurig hun liggeld, dus de mitrailleurs, bronzen- en snelvuurkanonnen van het fort zijn verwijderd.
Kudelstaart

Passanten

Terwijl moderne jachthavens vaak met militaire precisie worden beveiligd, ontbreekt het slagboom-gevoel hier volledig. Ook het vaak toegepaste bosje verbodsborden, is hier niet geplant. Er heerst een uitgesproken gemoedelijke rust. Bijna alle boten zijn vaste liggers met als vaargebied de Westeinder. Er ligt vanalles, zeil en motor, relatief groot en klein. De eigenaren hebben wel een overeenkomst, een militaire achtergrond. Burgers zijn welkom, kunnen ook een vaste ligplaats innemen, maar militairen krijgen voorrang. Dit is de doelstelling van de stichting VaFaMil die de haven in beheer heeft.
Voor passanten is altijd wel een plekje te vinden. De kosten zijn 90 eurocent per meter en ook de gemeente Aalsmeer stelt zich niet al te onredelijk op met 0,70 euro toeristenbelasting pp/pernacht. Er zijn wel douches maar geen muntjes. Ook elektra en water zijn in de prijs begrepen.
Kudelstaart

De Westeinder

De Westeinder is door mensen gemaakt. Het gebied was een nog onbewoond, langzaam aangroeiend veenmoeras met naast wat hogere of vastere plekken diverse meertjes en veenrivieren.
Vanaf de 11e eeuw werd het vanuit twee verschillende richtingen ontgonnen. Kalslagen en Kudelstaart vanuit Alphen aan de Rijn en Aalsmeer vanuit Kennemerland
In de 12e eeuw werd er al begonnen met het graven van turf in Aalsmeer Oost. het gebied waar nu de Westeinderplassen zijn bestond grotendeels uit een wildernis van lage elzen- en wilgenbossen. Een kaart uit 1647 vermeldt op het huidige grondgebied van Aalsmeer als enige plas het Stommeer, dat in 1650 werd drooggelegd. Door het winnen van turf ontstonden de Westeinderplassen, en ook een doolhof van sloten. Op een bepaald moment brak het ‘Groote Haarlemmer of de Leidsche Meer’ door naar de Blauwe Beugel. Het water verzwolg de buurtschap ‘Westeinde” en grotendeels het ambacht ‘Kalslagen’.
Kudelstaart

Vaarwater

Tegenwoordig is het een prachtig vaarwater voor alle vormen van waterrecreatie. Langs de oevers zijn een aantal aangelegde zwemgelegenheden. Surfers vinden altijd wel een lage wal waar de golven het leukst zijn. Zeiljachten kunnen met een diepgang van 1,60 nog steeds terecht en voor de snelvarenden is een baan aangelegd.
Kudelstaart is onderdeel van de gemeente Aalsmeer. Deze heeft een oppervlakte van 3400 hectare waarvan ca. 1040ha Westeinder
Kudelstaart
Jaarlijks bezoeken duizenden toeristen Aalsmeer, vooral vanwege de bloemenveiling. In de dorpskern is dan ook alles te vinden. Rond de oevers van het meer vanalles te doen. In dit drukke stukje Randstad, onder de rook van Schiphol en Amsterdam, is Fort Kudelstaart een museale haven waar je onontkoombaar aan vroeger moet denken.

Meer informatie: www.fortkudelstaart.nl

Deel

Laat een Reactie Achter