afsluitdijk

Tussen 2018 en 2023 wordt door Rijkswaterstaat de Afsluitdijk op de schop genomen. De beroemde en voor onze veiligheid cruciale dijk wordt overslagbestendig gemaakt over de gehele lengte van 32 km. Ook wordt op sommige delen het dijklichaam tot wel twee meter verhoogd. En met zo’n 75.000 speciaal voor de Afsluitdijk ontwikkelde betonnen blokken komt de dijk sterker dan ooit tevoren uit de renovatie.

Een groot deel van Nederland ligt onder de zeespiegel. De Afsluitdijk beschermt sinds 1932 het grootste deel van Nederland tegen natte voeten of erger. Maar de omstandigheden zijn sinds dat jaartal nogal veranderd. De zeespiegel stijgt en de bodem daalt.  Ook het weer zal in de toekomst steeds vaker extreem of minstens onstuimig zijn. Om ons land ook in de toekomst te beschermen tegen het water moet de Afsluitdijk daartegen bestendig gemaakt worden.

Vismigratierivier

De Afsluitdijk beschermt maar vormt ook een hindernis voor veel vissen. De geplande vismigratierivier gaat er straks voor zorgen er weer van zout naar zoet water gezwommen kan worden. Dit hebben vele soorten nodig om te overleven. De Vismigratierivier is een innovatief plan om het leven in de Waddenzee en het IJsselmeer weer met elkaar te verbinden. Ook draagt de doorgang bij aan gezond water, het herstel van vele soorten planten en dieren en het biedt mogelijkheden voor recreatie. Om op te groeien en zich voort te planten, hebben trekvissen zout én zoet water nodig.

De huidige Afsluitdijk maakt het voor deze dieren vrijwel onmogelijk heen en weer te trekken tussen Waddenzee en IJsselmeer. Talloze vissen wachten in de Waddenzee voor de spuisluizen. Zij ruiken het zoete water, willen er uit alle macht naartoe, maar zijn meestal niet in staat de sterke stroming te trotseren. Een van de belangrijkste redenen waarom de trekvissenstand alarmerend laag is. Het gaat de vissen straks geen moeite kosten zoet of zout water te vinden. Zij volgen simpelweg de geur. Sterke zwemmers als elft, zeeprik, bot, zeeforel en zalm zwemmen zelfstandig naar de andere kant van de dijk. Zwakkere zwemmers als glasaal, spiering, driedoornige stekelbaars en jonge vissen kunnen zich door hoog- en laag water laten meevoeren. Want het water van de rivier volgt de getijden van de Waddenzee en heeft verschillende stroomsnelheden. Omdat in de vismigratierivier zout en zoet water samenkomen, kunnen de vissen tijdens hun tocht rustig wennen aan de overgang van zoet naar zout of andersom.

Versterkte schutsluizen

Naast de dijk versterkt Rijkswaterstaat ook de schutsluizen bij Kornwerderzand en Den Oever. Er komen stormvloedkeringen vóór de schutsluizen. Bij Kornwerderzand aan de Waddenzeezijde om het beschermd dorpsgezicht van Makkum niet aan te tasten. Hiermee worden deze sluizen tegen de kracht van het water bij extreem weer beter beschermd. De schutsluizen in Den Oever en Kornwerderzand dateren uit de tijd van de aanleg van de Afsluitdijk. Ze zijn dermate robuust gebouwd, dat ze nog heel lang mee gaan. Door nu twee stormvloedkeringen te bouwen, gaan de monumentale schutsluizen nóg een stuk langer mee, minstens tot 2050.

Kornwerderzand krijgt een veel bredere kering van wel 53 meter. Dit is een roldeur en komt voor de draaibruggen aan de Waddenzeekant. Het sluiten van deze stormvloedkering duurt in totaal zeven minuten. De stormvloedkeringen zijn bij normale weersomstandigheden open, naar verwachting zullen ze een paar keer per jaar sluiten. Maar met een stijgende zeespiegel kan dit vaker voorkomen.

Spuisluizen

De spuisluizen worden ook vernieuwd. Nieuwe hefdeuren en bewegingswerken, versterking van de spatschermen en reparaties aan het het beton. Rond het sluizencomplex bij Kornwerderzand komt een stabiliteitsconstructie. Dit is nodig omdat de fundering van het complex op houten palen staat en daardoor gevoelig is voor verbouwingen. Bij den Oever is dit niet nodig omdat het spuicomplex daar op een stalen fundering is gebouwd.

Naast de vele zeiljachten en zeilende beroepsvaart die de weidsheid van de Waddenzee opzoeken genieten ook vele landrotten van een bezoek aan de Afsluitdijk. Ze komen voor het Wadden Center, het Kazemattenmuseum of het Monument van Dudok. En nu komt daar een extra trekpleister bij, een fiets- en wandelpad met een inspirerend uitzicht over de Waddenzee. Hoe Hollands is dat!

Meer informatie: www.deafsluitdijk.nl