Mr. Frits

Mr. Frits Hommersom, gespecialiseerd advocaat, geeft speciaal voor de lezers van Botentekoop.nl een voorbeeld uit zijn nautische praktijk, inclusief advies. Wat te doen als je een boot koopt van een beschikkingsonbevoegde? Een bootje voor een prikkie dat gestolen blijkt te zijn?

“Er wordt aangebeld. De meneer aan de deur zegt dat het bootje dat ik enige tijd geleden van een particulier heb gekocht, van hém is. Als dat waar is, wat is dan mijn rechtspositie?”

Diefstal van de boot is vervelend, maar de positie van degene die een gestolen boot koopt, is doorgaans ook niet te benijden. Hoe zien die beide posities, van de bestolene en de koper, er precies uit? De wet eist dat de verkoper ‘bevoegd moet zijn om rechtshandelingen te verrichten’ met betrekking tot de boot, kortom dat deze de eigenaar moet zijn.

Wat nu als je een boot koopt van een beschikkingsonbevoegde, iemand die dus blijkbaar niet de eigenaar is? De wet beschermt de koper onder bepaalde omstandigheden tegen ‘beschikkingsonbevoegdheid’ van de verkoper. In principe kan de oorspronkelijke eigenaar zijn eigendomsrecht altijd uitoefenen, de boot dus terugvorderen. Maar dit zou onredelijk kunnen zijn ten opzichte van degene die van het bestaan van een dergelijk recht niet op de hoogte is, zoals iemand die de boot te goeder trouw heeft gekocht. Die koper kan een beroep doen op de zogenaamde derden-bescherming. Wat zijn de voorwaarden voor een geslaagd beroep op derden-bescherming?

  • Er is sprake van onbevoegdheid van de verkoper, van een geldige koopovereenkomst en levering;
  • Het moet gaan om de overdracht van een roerende zaak (niet-registergoed);
  • Bij de overdracht heeft de koper geld betaald;
  • De koper moet te goeder trouw zijn: hiervan is sprake als hij niet op de hoogte was van de beschikkingsonbevoegdheid van de verkoper en deze ook niet hoefde te kennen.
Wat te doen als je nieuwe boot gestolen blijk te zijn

Te goeder trouw

Het te goeder trouw zijn is essentieel. Maar wanneer ben je te goeder trouw? De wet formuleert het negatief, dus bepaalt wanneer je niet te goeder trouw bent. Dat is wanneer je de feiten of het recht waarop jouw goede trouw betrekking moet hebben, kende of behóórde te kennen. Dat betekent dat van iedereen een zekere mate van zelfonderzoek gevraagd kan worden. Deze onderzoekplicht hangt af van de ‘omstandigheden van het geval’.

Als je reden tot twijfel over het eigendom hebt, word je ook aangemerkt als iemand die de feiten of het recht behoorde te kennen. Bij ‘omstandigheden’ betreden we een grijs gebied. Als je tijdens de Sneekweek rond middernacht van een dronken figuur voor een paar euro een leuk zeilbootje hebt gekocht, kun je er van verzekerd zijn dat je, bij betrapt worden, niet alleen je geld (en de boot) kwijt bent, maar ook een grote kans loopt om wegens heling te worden aangeklaagd.

Wegwijsplicht

Er bestaat nog een tweede criterium voor een geslaagd beroep op derden-bescherming en dat is de zogenaamde wegwijsplicht. Indien je daartoe verzocht wordt, dien je binnen drie jaar na aankoop per omgaande gegevens te verschaffen over de persoon van wie je de boot hebt gekocht of gegevens om deze te kunnen traceren. Zo weet de oorspronkelijke rechthebbende wie hij eventueel kan aanspreken. Voldoe je hier niet aan, dan heb je geen recht op derden-bescherming.

Boot voor een prikkie gekocht?

Terugeisen

Word je in het geval van diefstal, ondanks dat aan de voorwaarden voor derden-bescherming is voldaan, direct eigenaar van de boot? Helaas niet. De wet bepaalt dat indien de eigenaar van de boot zijn bezit heeft verloren als gevolg van diefstal, hij gedurende drie jaar daarna de zaak alsnog als zijn eigendom kan opeisen. Op deze wet is slechts één uitzondering. Wanneer het schip als natuurlijk persoon/consument is gekocht van een ‘bedrijfsmatig handelende makelaar of jachtwerf in een daartoe bestemde bedrijfsruimte’. Dan word je toch de rechthebbende, ondanks dat het een gestolen zaak betreft. Het idee hierachter is, dat je in de reguliere handel geen gestolen zaken hoeft te verwachten.

Conclusie

Wanneer je niet wil dat de te goeder trouw gekochte boot door een blijkbaar andere eigenaar wordt opgeëist, adviseer ik te informeren hoe de verkoper aan het schip is gekomen, of er een oorspronkelijke overeenkomst is, en deze naar legitimatie te vragen. En mocht je van plan zijn een schip op een dubieuze website te kopen, dan is iedereen bij dezen gewaarschuwd, want ook daar bevinden zich regelmatig pleziervaartuigen in het grijze (vaar)gebied.

Groot aanbod

Nog op zoek naar een boot? Wij hebben een groot aanbod nieuwe en gebruikte boten in alle soorten en maten. Bekijk hier het huidige aanbod. Of bekijk nog meer watersportnieuws.