Snel varen: alles wat je wilt weten

Een grote groep watersporters weet dat varen vaak leuker wordt als je hard gaat. In de afgelopen decennia werden zelfs sloepen omgetoverd tot ronkende snelheidsmonsters. Maar wat wordt eigenlijk bedoeld met snel varen en wat is er nou helemaal zo leuk aan?

In de regelgeving worden twee soorten pleziervaart onderscheiden: ‘snel varen’ en ‘niet snel varen’. De grens is duidelijk, die ligt bij 20 km/u. Het is een tamelijk arbitraire grens, vooral bedoeld om gemakkelijk te kunnen handhaven. Want als een bootje van amper 100 kilo met een 9,9 pk buitenboordmotor en een lichte bestuurder 19 km/u vaart ziet dat er best snel uit. Hoort je boot tot de categorie van grote jachten, dan lijkt 20 km/u vaak een slakkengang. Vanuit de wetenschap weten we het al lang: objectief waarnemen is onmogelijk. Vandaar de subjectieve en betwistbare grens van 20 km/u.

Planeren

De meeste mensen hebben het gevoel snel te varen als een boot in glijvaart komt. Dit wordt ook planeren genoemd. Bij het planeren vaart een boot niet door de golven, maar er grotendeels overheen. In plané ondervind je veel minder waterweerstand en dan zorgt een klein beetje meer vermogen er al voor dat je harder gaat. De diepe kuil in het water achter de boot verdwijnt en er ontstaat aan twee kanten achter de boot een mooie, licht omgekrulde golf. Het is dus niet zo dat snel varen veel last voor de natuur en andere watersporters hoeft op te leveren. Als je de boot mooi uit trimt, is de hekgolf minimaal. Dan zorg je voor veel minder overlast dan een boot die probeert harder te varen door met veel power diep door het water te ploegen.

Vlakke hekgolf
Een vlakke hekgolf.

Je kent ze wel, die bootjes waarbij iedereen achterin zit en die een enorme golf trekt zonder echt hard te gaan. Niet-uitgebalanceerd varen zorgt behalve voor ergernis bij de omgeving ook voor een enorm hoog nutteloos brandstofverbruik. Om snel te varen is een sterke motor alleen niet genoeg. Het gewicht van de boot en de vorm van het onderwaterschip spelen ook een grote, allesbepalende rol.

Samengevat heb je voor snel-varen dus drie dingen nodig: een lichte boot, een goed gevormd onderwaterschip en een motor die de boot in plané kan brengen.

Over de boeggolf heen komen.
Over de boeggolf heen komen.

Klein Vaarbewijs I

Aan snel varen kleeft ook een schaduwkantje. Sommige mensen vinden het kicken om gevaren op te zoeken. Verstandige mensen vinden het fijn om gevaar te respecteren en bij het snel-varen de veiligheid in acht te nemen. Dat is ook de reden dat voor het snel varen een Klein Vaarbewijs I wordt verlangd. In sommige gebieden zoals het IJsselmeer is zelfs Klein Vaarbewijs II vereist. Een vaarbewijs is echter alleen een bewijs van voldoende theoretische kennis. Om goed snel te leren varen is het aan te raden eerst veel ervaring op te doen bij een ervaren kennis of een cursus te doen.

Dolphin Maritime is een bedrijf, dat cursussen op snelle RIB’s organiseert waarin aan professionals en pleziervaarders de fijne kneepjes van het snel-varen worden bijgebracht. Snel varen gaat niet alleen om het kennen van de regels, maar ook om het beheersen van de boot en het waarnemen van de omgeving. Ook moet je voorbereid zijn op onverwachte situaties en daarop goed kunnen reageren. Dat leer je alleen in de praktijk. Ga dus veel varen en voer de snelheid geleidelijk op.

rekening houden met andere watersporters
Rekening houden met andere watersporters.

Spektakel

Zodra je planeert, komt er bij de meeste mensen adrenaline vrij. Je voelt aan je hele lijf, aan je wapperende haar en aan de bewegingen van de boot dat je harder gaat dan je ooit zelf kunt lopen. Dat is een lekker gevoel. Vrijwel alle kinderen aan boord vinden snel varen geweldig, ouderen moeten er soms aan wennen. Over het algemeen vindt iedereen het leuk als je de omgeving in sneltreinvaart aan je voorbij ziet trekken. Je voelt dat je leeft en krijgt het gevoel de omstandigheden de baas te zijn. Zorg dus dat je die ook echt de baas bent. Doe geen domme dingen zoals kleine kinderen voorop een snelle boot laten staan. Zorg dat iedereen altijd met minimaal één hand de boot vasthoudt, maak geen onverwachte bewegingen en wees een veilige schipper. Gedraag je als een professional.

Meevaren met een reddingsboot van de KNRM zorgt voor spektakel, omdat je merkt dat de schippers veiligheid van bemanning en passagiers op de eerste plaats hebben staan. Zij kunnen gemakkelijk de grens opzoeken van wat spectaculair is en toch veilig.

Antwoord

Om snel te kunnen varen heb je echt geen 2 x 400 pk nodig, zoals de in dit nummer geteste Brig Eagle E10 aan de spiegel heeft hangen. Maar het is wel gaaf om veilig en stabiel met meer dan 100 km/u over het water te vliegen. Aan de andere kant van het spectrum voeren we voor dit snel-vaarnummer met een budgettair aantrekkelijke vijf meter lange OudHuijzer tender met een oversized motor. Dat zorgde ook voor een hoop fun.

Rustig door de natuur met dikke motor.
Rustig door de natuur met dikke motor.

Soms ervaar je snelheid al prima op een klein oud bootje met een klein oud motortje. Snel varen is echt niet alleen afhankelijk van geld. Het wordt pas echt leuk als je durft te genieten van snelheid en tegelijk ook rekening houdt met de omgeving. En dan nu het antwoord op de vraag die boven dit artikel werd gesteld: wat is nou zo leuk aan snel varen? De adrenalinekick, genieten van superieure techniek, het gevoel dat je leeft, bewegingen maken de je niet kent, het gevoel hebben dat je de tijd inhaalt, de vogels in de lucht kunnen bijhouden. Het antwoord is voor iedereen verschillend. Probeer het maar uit. Een ding is zeker: Vrijwel iedereen die snel-vaart geniet er mateloos van.

Snelle boten

Op zoek naar een boot waarmee je vol gas het water over kunt? Op Botentekoop.nl kun je kiezen uit een groot aanbod speedboten en sportboten. Of lees je liever meer artikelen over snel varen?