Markermeer

Er bestaat geen slecht weer, alleen slechte kleding zeggen diehard wintervaarders. Dus kleden we ons op een koude dag dik aan voor een tocht over het Markermeer. We beginnen in Naarderbos, de zuidelijkste haven aan het naastgelegen Eemmeer. Dit is het eerste deel van een rondje Markermeer.

Vanuit Naarderbos gaan we bakboord uit richting de Hollandse brug. Eenmaal onder de brug door vaar je op het een-na-grootste binnenmeer van Nederland. Met 700 km2 is het Markermeer tweemaal zo groot als de Oosterschelde, maar aanzienlijk kleiner dan het 1100 km2 grote, noordelijker gelegen IJsselmeer. De twee grote binnenmeren vormden vroeger de Zuiderzee, maar worden in de moderne tijd gescheiden door de dijk Enkhuizen-Lelystad.

We hebben ons lekker dik aangekleed voor onze tocht over het Markermeer.
We hebben ons lekker dik aangekleed voor onze tocht over het Markermeer.

Skyline

Het is rustig op het dik golvende water, het vriest licht. De lucht is grijs maar het is droog een dus is het fijne dag om flink gas te geven op een van de drukste vaarwateren van Nederland. Overal liggen naast de vaarroute schepen voor anker, geduldig in de vrieskou wachtend op lading. We blijven onder de kust varen, zo kunnen we ook een kijkje nemen in de havens die we onderweg passeren.

De eerste haven is Marina Muiderzand. In het verleden was dit een winderige en met zand bestoven haven in de grote leegte van het Flevoland. Nu ligt pal achter de haven de nieuwe Almeerse wijk Almere Poort. De skyscrapers in aanbouw zorgen voor een imposante verrijking van de skyline. Het stadsgezicht wordt nu aan de Markermeer-kant gedomineerd door mondaine torenflats met een fenomenaal uitzicht. We varen verder richting de volgende haven. Pal achter de dijk wordt een windpark aangelegd.

Markermeer

Dan komen we bij de Pampushaven, een oude industriehaven. Nu is het een vluchthaven met een afmeerplek voor de watersport. Aan de steiger ligt in dit winterse landschap maar een enkele verlaten zeilboot. Het is hier altijd beschut tegen de vervaarlijke Zuidwesterstorm en je kunt er prima ankeren. Winterharde zeilers maken hier graag gebruik van. Je ligt hier gratis en in de zomer zorgt een snackcar aan de kant voor de nodige catering.

Rechthoekig

Aan de Flevolandkant zien we een kale vlakte. Aan de waterkant is de skyline van Amsterdam duidelijk herkenbaar. We varen verder langs de dijk en zien aan land een bos dat er in deze winter kaal en uitgedund bij staat. De dijk langs het Markermeer slingert vriendelijk met flauwe bochtenlang het water. Als hier een Zuidwesterstorm staat, kan het vreselijk spoken en om daartegen te beschermen zijn er veel golfbrekers in het water aangelegd.

We zien op het land een kleine villawijk met daar achter een plassenrijk natuurgebied, de Lepelaarsplassen. Deze buitenste begrenzing van de Flevopolder is verder kaarsrecht. Gelukkig onttrekt de grillige natuur aan de landzijde zich geheel aan de behoefte aan orde en netheid van de dijkbouwers.

Verval

Dan komen we bij de haven van ‘de Blocq van Kuffeler’, genoemd naar de naamgever van het gemaal dat hier staat. Aan de dijk liggen een paar bunkerschepen afgemeerd, wachtend op betere tijden na de Corona lockdown. De haveningang is breed, het parkeerplaatsje aan het einde is waarschijnlijk een zomerse hangplek, want het ligt er vol met blikjes, flesjes, plastic zakken en patatbakjes. Als we het proberen op te pakken merken we dat het lastig is om het op te ruimen. De papiertjes vallen uit elkaar, het plastic scheurt. De blikjes zijn overwoekerd en vol water. Door het op te pakken hebben we vandaag weer een goede daad gedaan.

De grijze lucht maakt somber, maar die stemming verdwijnt als we bij het gemaal het resultaat van de droogmaaltechniek in levenden lijve aanschouwen. Het verval tussen Markermeer en het water in de polder bedraagt dik vijf meter en dat zie je heel goed bij de sluis naast het gemaal. Als je hier schut, stijg of daal je dus bijna twee verdiepingen van een woonhuis. Bijzonder. In de winter ligt de sluis er echter verlaten bij.

Oostvaardersplassen

Wanneer we over het Markermeer doorvaren, zien we aan de landkant de veelbesproken Oostvaardersplassen. Er leven oerrunderen en Przewalskipaarden maar vanaf het water zien we ze niet. Waarschijnlijk zoeken ze beschutting op een stille plek, dicht bij elkaar en ver weg van de dreigende natuurbeheerders die de aantallen grazend vee onder controle willen houden. Onderweg varen we langs veel watervogels die de winter in het ijskoude meer doorbrengen en langs de Oostvaardersplassen wuiven de rietpluimen vriendelijk in de lichte wind.

Als we in de verte de toren van Lelystad zien, stuiten we ook op een passantenhaven, beschermd door een lange golfbreker die de zuidelijkste jachthaven van Lelystad tegen de Zuidwestenwind moet beschermen. Over de binnendijk kijk je prachtig uit over het natuurgebied van de Oostvaardersplassen. Aan de einder ontwaren we een windmolenpark. De eerste haven die we nu tegenkomen is Lelystad haven, de oudste haven van Flevoland. Langs de sluis staan nog de oude houten huisjes van de werkmannen, sommige met bemoste daken. Er achter liggen stenen arbeidershuisjes die nog altijd worden bewoond, sommigen door mensen die in de zestiger jaren van de vorige eeuw nog aan de aanleg van Lelystad en de Flevopolder hebben gewerkt.

Opgeruimd

De haven ligt hartje winter nog vol zeiljachten. Het lijkt erop dat niemand meer angst heeft voor de winterkou. Het gemaal Wortman waar we dan langs varen is het oudste gemaal van Flevoland. Hier is de drooglegging van de polder ooit begonnen. Er verschijnen verderop steeds meer moderne flats en villa’s aan de waterkant, ze zien er allemaal opgeruimd en netjes uit. Dan bereiken we, vlak bij de sluis naar het IJsselmeer, de Bataviahaven. Voor ons is het een bekende plaats omdat hier jaarlijks de Hiswa te water wordt georganiseerd. De haven is op een paar charterschepen na leeg. Als ook de Horeca en het nabij gelegen Batavia outletcenter dicht zijn, is het hier een dooie boel.

Kaartje vaarroute Markermeer Oost
Kaartje vaarroute Markermeer Oost

We ritsen de tent van de boot stevig dicht en maken ons op voor de volgende stop, de Markerwadden. Daarover meer in deel 2 van het rondje Markermeer, de westkant, een vaarroute die je binnenkort hier op ons blog kunt lezen…

Nu alvast andere vaarroutes lezen? Bekijk eens deze vaarroutes. Of ontdek ander watersportnieuws.